KOÇ FİGHT CLUP

Wing Chun Nedir ?

"Wing-Chun uçsuz bucaksız bir tatlı su kaynağı gibidir. Ustanız sizi kaynağa yönlendirir; ne kadar su içeceğiniz size kalmıştır."

- Wing-Chun Deyişi -

Geleneksel Çin savaş sanatlarından birisi olan Wing-Chun, iç ve dış sistemlerin arasında çok özel bir yere ve ezoterik bir yumuşaklığa sahiptir. Yumuşaklıktan doğan bu hassas “güç” zahmetli ve bir o kadar da gizemli gelişim süreci sonrasında, - doğru uygulandığında - fiziksel görünüm olarak kendisinden çok daha güçlü kişilere karşı bile “patlayıcı” bir güç kazandırır. Rakibin “sert” ya da “vahşi” enerjisi, Wing-Chun’un “kırbaç” benzeri “pasif görünümlü” enerjisini ona karşı daha da etkin kılar.

Bizler bir savaş sanatından bahsederken neden “yumuşaklık, pasiflik, ve hassaslık” gibi daha “feminin” görünümlü kavramlar kullanıyoruz ki? Bu yumuşaklığı tanımlarken kullandığımız “ezoterik” [özel; gizli; belli bir gruba hitap eden] kelimesi gerçekten çok uygun bir kelimedir. Ancak malesef bu en önemli ve hayati Wing-Chun özelliği – yani “yumuşaklık” – birçok uygulayıcı tarafından doğru anlaşılmamaktadır. Bu özelliği anlamak için onu ve o özel gücünü hissetmeniz gerekecektir...

Yumuşak, Sağlam (ve Dayanıklı)

Wing-Chun’un özü, sanatın başlangıcından beri, yumuşak ama delici gücün geliştirilmesinde yatar. İstisnasız tüm hareketler narin ve ince yapılı bir bayan tarafından çok daha iri ve güçlü bir rakibe karşı rahatlıkla ve etkili bir şekilde uygulanabilir. Bu tür bir yumuşak feminin güç çok sert ve zorlu dış sistem antrenmanlarıyla kazanılamaz. Wing-Chun’un bu özel gücü defalarca kez tekrarlanan kusursuz duruş ve açı çalışmalarıyla kazanılabilir. Bu duruşlar ve teknikler daima sakin ve rahat bir tavırla çalışılır. Böylesine etkin bir gücün oluşturulması sırasındaki çalışmalar “kesinlikle” sakin ve rahat bir tavırla yapılırken, oluşan bu özel güç Wing-Chun tekniklerine maruz kalan diğer taraf için oldukça yıkıcı olacaktır. Bir Wing-Chun uygulayıcısına “Wing-Chun çalışmalarında Dit-Da-Jow kullanıyor musunuz? Diye sorduğunuzda, “Evet, rakibimiz için kullanıyoruz!” diyecektir.

Not: Dit-Da-Jow, geleneksel Çin tıbbında bedende darbeler ve yüzeysel sakatlanmalar sonucu oluşan yara, bere ve incinmelerin tedavisinde kullanılan özel tıbbi ağrı kesici merhem türlerine verilen genel addır.

Wing-Chun’un Bayan Elleri

Hem Wing-Chun’u bulan Budist rahibe Ng Mui, hem de bu sanata adını veren onun en iyi öğrencisi Yim Wing-Chun çok küçük (kısa boylu ve zayıf) bir fiziksel yapıya sahip iki bayandı. Ng Mui, ona Wing-Chun’un yakın döğüşte kullanılan benzersiz tekniklerini öğreterek Yim Wing-Chun’a ince ve narin bedeniyle kendisinden çok daha güçlü ve iri rakipleri nasıl yenebileceğini göstermişti. Zayıf, narin ve kısa bir bedene sahip kişilerin daha uzun ve güçlü rakiplerle mücadele ederken yakın mesafe dövüşe başvurması gerekiyordu. Wing-Chun’un merkez çizgi saldırıları, uzun boylu ve uzun kolları olan bir saldırgan için büyük bir sıkıntı oluşturuyordu. Yim Wing-Chun bu teknikleri kocasına öğretti, ve takip eden nesiller boyu sistem iyi şekilde korunarak çok az sayıda, sadık öğrenciye aktarıldı.

Ip-Man (Yip-Man): Wing-Chun’un Sembolü

Öğrencileri tarafından modern Wing-Chun’un Grandmasterı (Büyükusta) olarak ilan edilen Ip-Man, Wing-Chun’un ustalığını büyük kitlelere taşıyarak büyük popülarite kazandırmasına sebep olan kişi olarak bilinir. Yıllar içerisinde onun muhteşem eğitim sistemi birçok kişi tarafından sınanmış ve Ip-Man her seferinde büyük bir başarıyla sanatını temsil etmiştir. 1949’a kadar Wing-Chun’u dünyaya tanıtan tek kişi olan Ip-Man, büyük bir film sanatçısı ve Wing-Chun uygulayıcısı olan Bruce Lee’nin ustası olarak da bu sanatın tüm dünyada tanınmasında büyük rol oynamıştır.

54 kiloluk ince ve ufak tefek bedeni ve 1.67m’lik görünümüyle döneminin (ve hatta günümüzün) alışılmış stereotip savaş sanatçısı kimliğine pek uymuyordu. Birçok insanın ilk görüşte sahip olduğu duygu, bu minyon tipli Çinlinin bir karton kutuyu bile yırtamayacağı yönündeydi. Toplum önünde asla sergilemediği halde öğrencileri tahta adam üzerindeki çalışmaları sırasında onun sahip olduğu patlayıcı Wing-Chun gücüne defalarca kez şahit olmuşlardı. Sağlığının bozulduğu ileri yaşlarında bile kolları çok yumuşak ama güçlü ve sağlamdı. Bu büyük ustayı zihninizde iyi canlandırın çünkü o Wing-Chun’un sembolüdür.

Ip-Man bilgilerini birçok öğrencisine aktardı ancak sadece birkaçı “Yup-Sut” [manevi daireden] statüsüne layık olabilmiştir. Master Ho Kam-Ming, Leung-Sheung, ve Leung Ting bunlardan bazılarıdır.

Doa-Lo-Yut Cheung-Hung

Kanton Çincesinde "doa-lo-yut cheung-hung" ifadesi dilimize “yaşlandığınızda bomboşsunuzdur (ya da ‘güçsüzsünüzdür’), çünkü aslında başından beri boştunuz,” diye çevirilebilir. Bu sözden yola çıkarak şunu diyebiliriz:

"Hayatınızı Wing-Chun çalışarak geçirebilirsiniz, ama eğer temel prensipler ve eğitiminiz yoksa geçirdiğiniz onca zaman boşunadır. Bir sitilde 40 yılınızı geçirebilirsiniz ama temel prensipler yoksa siz bir hiçsinizdir, bomboşsunuzdur! "

Bu nedenle temel çok sağlam ve “doğru” olmalıdır. Wing-Chun için de diğer herşeyde olduğu gibi “temel” çok önemlidir. Birçok tekniği öğrenmektense doğru temel eğitimi alıp sanatın tümünün üzerine inşa edileceği temel prensipleri iyi anlamak ve onları uygulamaya dönüştürebilmek en önemli kazanım olacaktır. Bu sanatta sık sık öğrencilerime de ifade ettiğim gibi:

“Biz eğitmenler öğrencilerimize temel notaları ve doğru notalara nasıl basılacağını öğretiriz. Sonrasında onlar kendi bestelerini yaparlar. Eğer notalar doğruysa ortaya çıkan eser de güzeldir.”

Başarı Tesadüf Değildir

Her yeni temel prensip çalışmasında öğrencilerime sabırlı ve sebatkar olmalarını öğütlerim; ancak bu sayede bu sanatta ilerleyebileceklerini anlamalarını isterim – aynen benim ustamın bana öğütlediği gibi. Wing-Chun eğitminde hiçbirşey – hem de hiçbirşey – zorlamayla yapılmaz. Ustamın şu sözleri daima bana önderlik eder: “Daima kendi eğitiminin başlangıcındaki gerekli fiziksel ve duygusal motivasyonu hatırlayarak öğrencilerine tatlı-sert ama duyarlı bir liderlik yapman gerekir. Unutma ki başarı kişiden kişiye değişen oranlarda gerçekleşirken bu oranlamada kendini öğrencilerine adayan ve onlara saygı duyan bir eğitmenin payı oldukça yüksektir.” Ustam bir öğretmen-öğrenci ilişkisini kısaca şöyle tanımlardı:

"Öğrencisine gerçeği–doğruyu göstermek bir öğretmenin en büyük sorumluluğudur."

Herkes Wing-Chun eğitiminin gerektirdiği yıldıran fiziksel ve zihinsel talepleri karşılayamayabilir; ancak bütün bunlara tahammül ve sabır göstererek çalışmalarına devam eden ve Wing-Chun Zihnine sahip olmayı başaranlar sanatın gerçek gücüyle tanışabilirler. Bazı eğitmenler “yanlış öğrencilere” çok fazla teknik sırlar vermenin rahatsızlığını yaşar ve hatta bildiklerini paylaşmazlar, ancak unutmamaları gereken şey şudur ki “zaten o tür öğrenciler anlatılanların çok azını anlayabilir ve uygulayabilirler”. Bu nedenle bir Wing-Chun eğitmeni, öğrencilerini “iyi – kötü” diyerek kısıtlamak yerine sanatın temel prensiplerini olması gerektiği gibi öğretecek ve bu sayede öğrencisinin iç dünyasındaki değişimlere de imkan sağlayacaktır. Birçok müsabakada, iş, eğitim ve özel hayatlarında sürekli başarılara imza atan Wing-Chun uygulayıcılarının bu başarısı tesadüf değildir.

Wing-Chun ve “Sır”

Bir Wing-Chun eğitmeni aynen bir anne kuşun yavrularını beslemesi misali usta bir şekilde ve her seferinde öğrencilerinin sindirebilecekleri kadar bilgi verir: her hareketle ilgili çok küçük detayları öğrencileriyle paylaşır. Sahip olduğu bilgi öylesine net ve özeldir ki yapılan her teknikte ufak açı farklarıyla kasları ve iskelet sistemini en üst düzey verimlilikle kullanarak Wing-Chun’un gerçek gücünün farkedilmesini sağlar. Wing-Chun eğitmeninin “korunan sırları” yoktur. Aslında herhangi bir sitilin “sırrı” yoktur; sır diye anlatılanlar tekniklerin gerçek gücünü oluşturan küçük detaylarıdır. Bu detaylar sanatı öğrenmek için gelen samimi her öğrenciyle paylaşılır. Eğitmenin karşılığında öğrenciden beklediği tek şey ise anlatılanların öğrencisi tarafından özümsenip uygulamaya dökülebilmesidir. Eğitmen öğrencisine doğru patikayı gösterir ve oradan geçecek olan yine öğrencinin kendisidir. Wing-Chun sisteminde kimse becerilerini saklayamaz. Temas refleksi bunun en güzel göstergelerindendir. Wing-Chun’da sadece uygulanabilir gerçekçi teknikler ve onların temel prensipleri çalışılır.

Wing-Chun ve Duruş

Wing-Chun eğitimlerinin başlangıç safhasında çalışmaların dörtte üçü doğru bir duruş kazanmaya ayrılır. Wing-Chun’un en temel duruşu olan ve keçi ya da at duruşu olarak nitelendirilebilen Yat-Chi-Kim-Yeung-Ma uzun süren çalışmalar sonrasında kişiye yere daha sağlam ve dengeli basma hissi kazandırır. Bu “kök salma” tüm ağırlığın yere saplanarak kendinizi yere çivilemeniz anlamına gelmez; aksine o güçlü ve sağlam duruş kendisiyle beraber hafif ve manevra gücü üst düzeyde bir duruş sağlar. Bu duruş sağlamdır ama tüm bedendeki gevşek ve rahat hal nedeniyle de her türlü ani tepkiye hazır bir özelliğe sahiptir. Çünkü Wing-Chun temel prensipleri bize sürekli şu gerçeği hatırlatır:

“Gergin kaslar tepkime zamanını yavaşlatır.

Birinci günden başlamak üzere Wing-Chun çalışanına kaslarını gevşek tutması öğütlenir. Böylece sadece ihtiyacı olduğu kadar güç kullanarak sanatın bir diğer temel prensibini de uygulamayı öğrenir. Diğer birçok sanatta ilk günlerden itibaren hafiften serte ve daha ağıra doğru giden eğitim süreci Wing-Chun’da hafifle başlar ve “daha hafife” doğru yol alır. İlerledikçe kaslar daha gevşek, kollar daha yumuşak ve bir yay çevikliği ve hızıyla tepkimeye hazır ama gerginlikten uzak bir hal alır. Abartılı ve sert dışsal egzersizler yerine daha ilmik ilmik atılan dokumalarla sanat işlenir. Bu sayede sert ve hantal kaslar yerine, gevşek ve dinamik kaslar elde edilir ve bu da patlayıcı Wing-Chun gücünü oluşturur. Güç, bilinçaltında sakin bir şekilde geliştirilirken bilinçli gerginliğe izin verilmemelidir. Bütün bunların oluşturulmasında Chi-Gong ve Tai-Chi çalşımaları önemli rol oynar.

Gerçekci dövüşlerde harekete geçmek için düşünmeye vakit olamayacağı için Wing-Chun uygulayıcılarının bedeni sürekli bir sükunet ve gevşeklik içinde olmalıdır – ve her gerektiğinde düşünmeye ve planlamaya gerek kalmaksızın en hızlı ve rahat tepkiyi verebilmelidir. Katı bir bedenin tepki hızı sakin bir bedene göre çok ama çok yavaştır. Bilincin devrede olduğu bir savunma halinde ya aşırı endişe ya da aşırı saldırgan tavırlar doğar. Bunun en güzel örneklerinden birisi bedenimizin istemdışı tepkilerinden biri olan göz kırpmadır: eğer herhangi bir işi yaparken rüzgarın etkisiyle gözümüze bir yaprak gelse gözkapaklarımız en doğal ve sakin haliyle kapanır. Ama aynı yaprak için bir arkadaşımız bizi uyararak, “şimdi gözüne doğru bir yaprak atacağım, gözkapaklarını zamanında kapat,” dese gözümüzü sürekli, endişe ve katı eylemlerle dolu bir şekilde kırparız. Eğer tepkimizin doğal ve hızlı olmasını istiyorsak bedenimizi ve zihnimizi endişeden ve gerginlikten uzak tutmayı öğrenmemiz gerekir.

Beş Temel Prensip

Yukarıda anlatılan tepkileri geliştirmek için Wing-Chun teorisinin temellerini oluşturan beş prensibi büyük bir sabır ve arzuyla çalışmak gerekir. Wing-Chun eğitmenleri de bu beş prensibi ve uygulamalarını öğrencilerine öğretmelidir. Bu eğitimlerin yapıldığı çalışmalar bazen monoton ve sıkıcı olabilir. Örneğin yeni bir öğrenci geleneksel Wing-Chun eğitimleri sırsında bir duruşu aylarca yapmak zorunda kalabilir. Bu sayede ilk beş prensibi geliştirerek daha ileri duruş ve hareketlere geçebilir. Bu anlamda Wing-Chun, çok hareketli bir yaşam içerisinde hayatını devam ettiren ve sabır konusunda sorunları olan batı insanına çok çekici gelmeyebilir. Ancak bu eğitimlerin önemi asla göz ardı edilmemelidir ve olabildiğince eğitim müfredatlarına yayılmalıdır.

En temel Wing-Chun duruşu olan Yat-Chi-Kim-Yeung-Ma duruşunda aşağıdaki beş temel prensip uzun süre ve itinalı bir şekilde çalışılmalıdır (bu makalemizde prensiplerin sadece isimlerini vereceğiz):

? Kim-sut

? Lok-ma

? Ting-yu

? Dung-tao

? Mai-jiang

Hing-Mui-Dom-Se

“Zihnin ve bedenin rahat ve zahmetsiz bir şekilde hareket etmesi” anlamıma gelecek olan bu Wing-Chun deyişi, “bir rakip sizi iterse onu iterek karşılık vermeyin ve aksine o itiş gücünü ve saldrıyı yönlendirin” anlamında yorumlanmaktadır. Beden çok rahat ve gevşektir. Bu sayede rakibinizin gerilimi kolaylıkla geçiştirilebilir, çünkü gevşek durumunuzdan dolayı o sizinkini hissedemezken siz onun gerginliğinden tüm amacını hissedebilirsiniz. Sanatın özünde yatan prensipler büyük, abartılı ve dışarıdan görülebilen hareketlerden anlaşılmaz; Wing-Chun’un özünde yatan gerçek öz ancak temas sırasında hissedilebilir.

Ustalık seviyesine ulaşmak için her hareket doğru bir şekilde, yavaş ve yumuşak olarak yapılmalıdır. Temel teknik ve prensipleri hızlı bir şekilde çalışan kişiler kısa bir sürede bir çok geniş ve soğuk bir düzlüğe çıkar: orada yaptığı en küçük hareket herkes tarafından kolaylıkla görülür ve durdurulabilir. Sadece sonsuz sabır ve sebat sahibi olan ve ustasına güven duyan, temel prensiplerin önemini anlayıp düzenli bir şekilde onları çalışan öğrenciler gerçek anlamda ilerleyebilirler.

--------------------------------------------------------

"Soru-Cevaplarla Wing-Chun Kuen"

A) Temel Konular

Soru: Wing-Chun öğrenmesi kolay bir sistem midir?

Cevap: Wing-Chun öğrenmesi kolay ama uzmanlaşması zor bir sistemdir. Eğer öğrenci sadece dövüşmeyi öğrenmeye ilgiliyse (buna hizmet edecek bir müfredatla) 8 ila on-iki ay gibi bir süre ona yetebilir. Ancak sistemi gerçek anlamda öğrenmek uzun yıllar alacaktır.

Soru: Wing-Chun bir iç Kung-Fu sistemi midir yoksa dış mı?

Cevap: Wing-Chun yumuşak ve sert prensipleri eşit bir biçimde içinde barındıran iç Kung-Fu sistemlerden birisi olarak kabul edilir.

Soru: Biliyoruz ki Wing-Chun orijinal Shaolin sistemlerinden geliştirilmiş bir sanattır. Şimdiki durumunu göz önünde bulundurarak bu sistemin orijinlerinden kopmuş olduğunu söylememiz yerinde olur mu?

Cevap: Wing-Chun, Shaolin ustalarından Ng Mui tarafından geliştirilmiştir. Ng Mui, Wing-Chun sistemini geliştirmek için Shaolin sistemlerinin en iyilerini birleştirmiştir. Ng Mui, sonrasında bu sanatı daha da ileriye taşıyarak şimdiki mükemmel haline getiren Yim Wing-Chun’a öğretmiştir. Bu nedenle Wing-Chun her ne kadar diğer geleneksel Shaolin sistemlerine benzerlikler gösterse de onlarla karşılaştırıldığında sanatı bir adım öteye taşımıştır, bir başka deyişle sadeleştirmiş ve modernize etmiştir, diyebiliriz.

Soru: Wing-Chun-Kuen içerisinde Judo’nun atma (fırlatma) tekniklerine benzer farklı teknikler mevcut mudur?

Cevap: Evet, ancak rakibini yere fırlatırken onun tarafından yere düşürülme riski de vardır. Wing-Chun’da ise çoğunlukla rakibini sadece vuruşlarla yere yıkmanın daha akılcı olduğu prensibi önde gelir.

Soru: Wing-Chun saldırgan bir dövüş sitili gibi görünmektedir. Bu konuda ne diyeceksiniz?

Cevap: Wing-Chun teorisi saldırıyı en iyi savunma olarak benimsemektedir. Bu noktada saldırı ve savunmayı ayrı tanımlar gibi ele almak zor olacağından, Wing-Chun için saldırgan bir sitildir demek dar bir bakış açısı olacaktır.

Soru: Bu sanatın savunma kısmı ile ilgili neler söyleyebilirsiniz?

Cevap: Wing-Chun, savunma ve saldırıyı ya eş zamanlı ya da birbirini en hızlı takip eden ardışık faaliyetler olarak adlandırır. Bu nedenle saldırıyı karşılayan teknik beraberinde ya eş zamanlı ya da neredeyse eş zamanlı bir saldırıyla birlikte icra edilir.

B) Wing-Chun Yumruğu

Soru: Yumruğu ele aldığımızda Wing-Chun için güç ne derece önem taşır?

Cevap: Güç esastır ve gereklidir. Onsuz hem yumruk hem de diğer teknikler etkisiz kalacaktır. Ancak, bu sanat vahşi (aşırı sert) bir gücün kullanımını onaylamaz. Bunun yerine daha rahat ve doğal yumruk metotlarını tercih eder. Bunu da bedenin iskelet sistemini ve doğru açıları kullanarak, Wing-Chun adımlarıyla destekli bir şekilde yapar. Bu da patlayıcı bir gücün oluşturulması ve kullanılması yeteneğini geliştirir.

Soru: Yumruk atarken aşırı sert güç kullanımında yanlış olan şey nedir? Bu sayede daha güçlü bir saldırı geliştirilmiş olmaz mı?

Cevap: Wing-Chun bakış açısından bakarsak, aşırı güçle atılmış bir yumruk, kolda ve yumrukta büyük bir gücün hapsedilmesi anlamına gelir. Bu da bir dövüşçünün ihtiyacı olan sakin ve gevşek bir beden ve zihnin oluşmasına (muhafazasına) engel olacaktır ve seri hareketi engelleyecektir.

Soru: Yumruk için elin hızı önemli midir?

Cevap: Evet, ama birey gerçek hıza sahip olmadan da hızlı ellere sahip olabilir. Gerçek hız da ancak doğru zamanlamayla birlikte mümkün olabilir.

Soru: Wing-Chun uygulayıcıları neden genellikle dikey düzlem üzerindeki Wing-Chun yumruklarını kullanırlar?

Cevap: Düz yumruk için dikey düzlem üzerinde atılan yumrukları kullanmak kişinin kol kaslarını en doğal ve gevşek şekilde kullanmasına imkan verir. Bu da patlayıcı gücü açığa çıkarmanın en kolay yoludur. Buna ek olarak, böyle atılan yumruklar dirseği aşağıda tutar ve böylece kişi otomatik bir savunmayı da yapmış olur. Ayrıca, dikey düzlem üzerinde atılan yumruklar kilitleme imkanları sağlayarak kesintisiz saldırılara imkan verir.

Soru: Bir Wing-Chun uygulayıcısı hiç yatay düzlem üzerinden yumruklar kullanır mı?

Cevap: Evet, Wing-Chun sisteminde yumrukların neredeyse tamamen yatay olduğu yumruk türleri de mevcuttur. Yumruğun hizası veya şekli yumruğun hattına bağlı olarak değişir. Orta seviye yatay yumruk vuruşu buna örnek olabilir.

Soru: Wing-Chun sisteminde kaç yumruk vardır?

Cevap: Wing-Chun sisteminde genel anlamda sekiz farklı direk yumruk türü vardır. Fakat sanatın gelişimi boyunca sistem içerisinde olan çok çeşitli yumruklar da bulunmuştur. Anka Kuşu Gözü Yumruğu, Dürten Yumruk, ve Bong-Sao Yumruğu bunlardan bazılarıdır.

C) Duruş Değişimleri ve Dönüşler

Soru: Wing-Chun neden çok sayıda duruş değişimleri ve dönüşler içerir?

Cevap: Duruş değişimleri (Choir-Ma) merkez çizgi uygulamalarına yardımcı olur; aynı zamanda bedenin ekonomik manevra kabiliyetini geliştirir. Doğru zamanlamayla kullanılan dönüş manevrası tekniğe güç katar. Buna ek olarak dönüşlü duruş değişimleri gelen saldırıların savuşturulmasında çok etkin rol oynarlar. Bu nedenle Wing-Chun blokları çok etkilidir. Wing-Chun savaşçısını bu anlamda su üzerinde yüzen bir plastik topa benzetebilirsiniz: ona ne kadar güç uygularsanız uygulayın o su üzerinde yüzmeye ve kaygan bir şekilde yuvarlanarak her türlü darbeyi bertaraf etmeye devam edecektir.

Soru: Duruşlardaki değişimler nasıl uygulanmalıdır?

Cevap: Değişimler dizlerin bir uyum ve ahenk içinde dönmesi yoluyla yapılmalıdır. Ancak duruş değişimlerinde bel ve tüm bedenin de dizlerle birlikte bir bütün halinde olduğu unutulmamalıdır.

Soru: Dönüşler yapmak yerine direkt saldırıyı engellemek daha iyi değil midir?

Cevap: Dönüş çalışmaları merkez çizgi prensibini ve uygulama becerisini geliştirir. Uygulamada ise direk saldırıyı bertaraf etmek için sadece adım atmak yeterli olacaktır. Size doğru gelen bir gücün önünde (onu engellemek için) durmak çarpışma gücünü yükselterek saldırının etkisini artırır. Bütün bunları yaparken bedeni eğmek, bükmek, kıvrılmak bu sırada alınabilecek darbelerin travmatik etkisini de artıracağından, Wing-Chun sistemine uygun şekilde doğru adımlar, dönüş ve duruşlarla savunma ve saldırıyı birlikte kullanmak en doğrusudur.

Soru: Dizlerin duruşlar sırasında içe dönük tutuluşunun önemi nedir?

Cevap: Dönüşler sırasında dizlerin aldığı pozisyon, gücün kollar ve yumruklara aktarımını kolaylaştırmaktadır. Bu anlamda dizlerin bedenin alt kısmında içe dönük şekil alması önemlidir. Örneğin bir balondaki havayı yukarı doğru göndermek ve güçlü bir çıkış (patlayıcı bir özellik) kazandırmak için alttan sıkıştırırız, ortadan değil. Aynı şekilde dizlerin içe dönük duruşu sağlanan denge ve adımlarla kazanılan kalça akımıyla gücün kollara ve yumruklara aktarılmasını kolaylaştırır. Bunların yanısıra dizlerin içe dönük durması doğal ve otomatik bir savunmayı da beraberinde getirerek alt bölgelerden içeri sızmaya çalışan tekmelere engel olur.

D) Merkez Çizgi

Soru: Wing-Chun merkez çizgi teori ve uygulamasına çok özel bir önem vermektedir. Bu kavram nasıl tanımlanmalıdır?

Cevap: Merkez çizgi en basit haliyle “kişinin kendisiyle rakibi arasındaki en kısa mesafeyi oluşturan dikey eksen” olarak tanımlanabilir. Bu hayali çizgi kişinin rakibe karşı kullanacağı en yakın saldırı mesafesidir.

Soru: Merkez çizgi kavramı savunma prensipleri çerçevesinde nasıl kullanılabilir?

Cevap: Merkez çizgi prensibini doğru anlamak kişiye daha akılcı ve mantıklı savunma becerisi kazandırır. Merkez çizgiye hakim olan kişi en hızlı saldırı mesafesine sahip olmakla birlikte kendisine yöneltilebilecek en etkin saldırıyı da kolayca kontrol etmiş olur. Bu nedenle Wing-Chun uygulayıcıları ellerini merkez çizgiye en yakın noktalarda bulundururlar.

Soru: Wing-Chun teorisi merkez çizgi haricinde bir çizgiyle de ilgilenir mi?

Cevap: Evet. Wing-Chun sisteminde merkez çizgi haricinde başka blok ve saldırı çizgileri de mevcuttur.

Soru: Bu blok ve saldırı çizgilerindeki temel prensipler nelerdir?

Cevap: Genel anlamda konuşacak olursak, saldırı çizgileri direk olmalıdır. Ancak bazen saldırı çizgisinin olması gereken merkez çizgi üzerine düşmediği durumlar da olmaktadır. Savunma çizgilerinin rakibin saldırı çizgisiyle kesişmesi, onu durdurması gerekmektedir. Böylece savunma yaparken kişinin yüzü ve kendi merkez çizgisi rakibin saldırı çizgisine dönük olmalı ve eğilip bükülerek oradan kaçmaya çalışmamalıdır.

Soru: Merkez çizgi kavramının tüm Wing-Chun sisteminin temelini oluşturduğunu söylemek doğru olur mu?

Cevap: Bir anlamda evet, ama bu sadece sistemin başlangıcı için geçerli olacaktır. İleri Wing-Chun teorileri üçgen ve piramid prensiplerini de içerir. Aslında doğru anlaşılmış bir merkez çizgi kavramı Wing-Chun temel yapısal prensiplerini anlamak için çok önemlidir. İyi bir merkez çizgi gelişimi ve kullanımı iyi bir yapıyı beraberinde getirir. Doğru bir duruş ve yapı da iyi tekniği, akıcı enerjiyi ve içsel güç artışını doğurur. Ve bütün bunlar Wing-Chun için birbirleriyle bağlantılı hayati kavramlardır.

E) Çıplak El Formları

Soru: Wing-Chun Kuen için boş el formlarının rolü nedir?

Cevap: Wing-Chun için çıplak el formları bütün sistemin ana ders kitapları anlamındadır. Sistemin çok önemli temel yapılarını ve prensiplerini geliştiren bu formlar sanatımızın en önemli temel taşlarıdır. Aynı zamanda Wing-Chun sisteminin özünü içinde barındıran bu formlar zaman içerisinde sistemin bilgi ve tekniklerini muhafaza eden bir kapsül görevi görmektedir. Wing-Chun bağımsız olarak ya da birbirlerinin devamı olarak sürekli formlar şeklinde uygulanabilen 3 çıplak el formuna sahiptir. Her bir form farklı seviyede bir çalışmayı içermektedir.

Soru: Fakat formlar (ya da katalar) bir savaş sanatı çalışmak için etkin bir yol mudur?

Cevap: Evet. Bir formu çalışarak hem içsel hem dışsal yüzlerce önemli husus birlikte uygulanabilir ve geliştirilebilir. Aynı neticeye ulaşabilmek için bir form parçalara ayrılsa ve her hareket bağımsızca çalışılsa alınan verim bütünlük, akıcılık ve koordinasyon anlamında daha az başarı getirecektir.

Soru: Çıplak el formları savunma çerçevesinde nasıl işimize yarar?

Cevap: Üç formun içinde çalışılan tekniklerin herbiri bir kişinin ustalaşması gereken çeşitli dövüş kademelerini geliştirirler. Basit ve kısaca inceleyecek olursak: Siu-Nim-Tao genelde dışa yönelik dövüş tekniklerini içerir. Bu hareketler direk saldırı, ekonomi ve basitlik vs. ilkeleri üzerine yapılanmıştır. İkinci form, Chum-Kiu, rakiple dirsek yakınlığında daha yakın mesafeli dövüşleri uygular. Bu form sayesinde öğrenciye beden bütünlüğü ve dönüş koordinasyonu kullanımı öğretilir. Üçüncü form, Biu-Jee, acil durumlarla başa çıkmayı öğreten teknikler içerir. Bu tür teknikler çok kısa mesafelerde uygulanabilirliğe sahiptir. Biu-Jee bazı kişiye daha geniş hareketleri de çalıştırır. Bu teoriler çizginin dışından dairesel tekniklerin kullanımını, gücün yönlendirilmesini, savunmayı ve kaybedilmiş bir merkez çizginin toparlanmasını içine alır.

Soru: Wing-Chun çıplak el formlarının bize kazandırdığı başka neler vardır?

Cevap: Formlar aracılığıyla temel kavramlardan birisi olan merkez çizgi prensibi çeşitli durumlarda çalışılır. Birinci formda durağan ve öne doğru sabit olan merkez çizgi ilerleyen formlarda değişik açılarla geliştirilerek uygulanır.

Soru: Biu-Jee teknikleri acil durumlar dışında uygulanabilir mi?

Cevap: Evet. Biu-Jee genellikle çok yakın mesafede kullanılır ancak bütün formların da değişen mesafeler ve maksatlarda kullanımları mümkün olabilir.

Soru: Çeşitli Wing-Chun formlarının değişik prensipleri faydalı bir şekilde birlikte uygulanabilirler mi?

Cevap: Evet. Örneğin, Biu-Jee'nin acil durum teknikleri daha uzun mesafe ve zamanlarda Siu-Nim-Tao prensipleriyle birlikte kullanılabilir. Bu sayede kişi ilerleyen derecelerde bile temel form ve teknikleri yineleme ve yeniden çalışma imkanı da bulur.

Soru: Yakın mesafe dövüşünde dairesel bir teknik kullanılabilir mi? Düz ve doğrudan yaklaşımlar en iyisi değil midir?

Cevap: Her zaman değil. Örneğin, bazen kişi kendisini rakibine direk yumruğu kullanamayacak kadar yakın bir pozisyonda bulur. Yumruk sıkışıp kalabilir ve kişi gerekli gücü aktaramaz. Böyle durumlarda dairesel bir el ya da dirsek tekniği kullanabilir ve daha iyi bir beden dönüşü ile mesafeyi ayarlayabilir. Fakat bu direk çizginin terkedildiği anlamına gelmez: hala direk düzlem dairesel tekniğin içerisinde devam etmektedir. Aslında her Wing-Chun tekniği kendi içerisinde dairesel ve düzlemsel çizgi mevcuttur.

Soru: Biu-Jee “Saplanan Parmaklar” anlamına gelmektedir; bu anlamdan yola çıkarak ‘parmak vuruşları’ ve özellikle de ‘rakibin gözlerini hedefleyen parmak vuruşları’ ifade edilmek isteniyor diyebilir miyiz?

Cevap: Kişinin görüş kabiliyeti basit bir yumruk darbesiyle de engellenebilecekken parmak kullanmak gereksizdir. Gözler küçük hedeflerdir ve hedefin ısgalanması durumunda kişinin kendi parmağını incitmesi olasıdır. Biu-Jee’nin anlamı parmakla rakibin gözünü dürtmek değildir; onun aksine acil durumlarda saplanan fırlayan teknikler kullanarak bir saldırıyı saptırmak ve içeri girmek anlamındadır. Ancak parmak teknikleri gerektiğinde boğaz (gırtlak), gözler ve diğer yumuşak bölgeler üzerinde uygulanabilir.

Soru: Wing-Chun Kuen içindeki en önemli boş el formu hangisidir?

Cevap: Wing-Chun formları eşit bir şekilde önemlidirler. Herbirinin kendince önemi vardır ve bu şekilde hassasiyetle ve sürekli olarak çalışılmalıdırlar.

F) Chi-Sao

Soru: Wing-Chun el teknikleriyle ilgili çalışmaları diğer sitillere nazaran daha çok önemsiyor. Neden?

Cevap: Ellerin eğitilmesiyle kişi temel dövüş becerilerini daha kolay geliştirebilir. Ayrıca bilimsel olarak kanıtlanmıştır ki “el becerileri gelişmiş bir kişi zeka olarak da ileri bir düzeydedir”. Sun Tzu’nun savaş sanatları tanımında zekayı birinci sıraya koyduğunu düşünürsek, bir dövüşçü için el becerileri öncelikli sırada olacaktır. Wing-Chun sisteminde hisler ve reflekslerle çalışmayı öncelikli görürüz. Bunun için de yetenekli eller ve gelişmiş bir beyin olmazsa olmazlardandır. Bu beceriler tüm Wing-Chun müfredatına yayılmış olsa da, özllikle Chi-Sao çalışmalarıyla geliştirilir. Temel Wing-Chun inancında ifade edilir ki “kişi temas refleksi ve hisleri, zamanlama, akıcılık, tepki ve hızı ancak doğru Chi-Sao çalışmalarıyla elde edebilir”

Soru: Chi-Sau çalışmaları sırasında özel bir nefes metodu kullanılır mı?

Cevap: Hayır. Chi-Sao sırasında doğal nefes alıp vermeye devam etmek önemlidir. Aynı konu dövüş sırasında da önemlidir ve bu beceri Chi-Gong çalışmalarıyla kazanılır. Doğal nefes alış verişi kişinin endişe, öfke ve korkuyla mücadele etmesine yardımcı olmakla kalmaz, enerjiyi ekonomik kullanmayı ve daha hızlı el ve tekme teknikleri kullanabilmeyi de sağlar.

Soru: Öyleyse Wing-Chun uygulayıcılarının özel bir nefes eğitiminden geçmesi faydalı olacaktır diyebilir miyiz?

Cevap: Kesinlikle. Bu eğitim zaten Wing-Chun müfredatının içerisinde olan temel Chi-Gong eğitimleriyle sağlanacaktır.

Soru: Chi-Sao çalışmaları nasıl bir süreç sonrasında başlamalıdır? Bu eğitimin Wing-Chun müfredatındaki yeri nedir?

Cevap: Birinci formdan itibaren temas refleksi çalışmaları vardır ancak Dan-Chi-Sao, Sheung-Chi-Sao, Lok-Sao, Foon-Sao, Phoon-Sao vs. gibi adlarla sıralanan eğitimler takip edilerek son nokta olan Chi-Sao çalışılmalıdır. Bu çalışmaların kendi içlerindeki alt eğitimleri olmaksızın Chi-Sao setleri şeklinde yapılan eğitimler ezbere dayalı olması nedeniyle tavsiye edilmez.

Soru: Chi-Sao gibi bir temas refleksi çalışması gerçek dövüşte nasıl işe yarar?

Cevap: Bu sitilde herşey doğal bir gelişim süreciyle ilerler. Ve bu doğallık Chi-Sao egzersizleriyle geliştirilir. Neredeyse hiç bir önceden hazırlanmış kalıp olmadığından da öğrencinin çalışma sırasındaki uygulamaları o zamana kadar kazandığı becerileridir. Zaten ancak bu şekilde uygulandığı sürece Chi-Sao gerçek bir dövüşte etkili olabilir. Aksi taktirde ezberlenen kalıpların yapılması gereken bir saldırı tipi beklenecek ve doğallıktan uzaklışılacaktır. Şu da unutulmamalıdır ki Chi-Sao dövüşün kendisi değil, dövüş için gerekli becerileri geliştirmek gayesiyle yapılan bir çalışmadır. Ve kişi bu çalışmalar sayesinde elde ettiği dövüş becerilerini kendince, en doğal akış içerisinde kullanacaktır. Bu sayede hem okul hem de sokakta spontan tepkilerle gereken tekniği uygulayacaktır. Temas refleksini geliştiren Chi-Sao egzersizleri bunun karşılığı olarak doğal tepkimeleri beraberinde getirecektir. Doğru tepkimeler geliştirmeyen bir kişi dövüşemez.

G) Wing-Chun Antrenman Aletleri

Soru: Wing-Chun uygulayıcıları antrenman aletleri kullanırlar mı?

Cevap: Evet, bunların en önemlileri Tahta Adam ve Pirinç Torbalarıdır.

Soru: Pirinç torbalarının özellikleri ve katkıları nelerdir?

Cevap: Tekli, ikili ve üçlü torbalar halinde el ve ayak vuruş tekniklerini geliştirmek gayesiyle kullanılan pirinç torbaları kare, dikdörtgen ya da dairesel şekilerde olabilir. Geçmişte çoğunlukla bezden dikilen içliklerin içine pirinç ve ince kum doldurularak yapılan torbalar günümüzde daha gelişmiş maddelerden de yapılmaktadır.

Pirinç torbaları duvara monte edilir ve bu sayede torba arkasında oluşan direnç mekanizması kişinin yumruk ve tekmelerindeki vuruş gücünü hissetmesini sağlar. İçerisinde konan pirinç ve tuz karışımı nedeniyle de darbe yüzeyi hissi ve vuruştaki doğal esneme hissi geliştirilir.

Ayrıca kişide odaklanma ve sağlam yumruklar (tekmeler) geliştirmeye katkısı büyüktür. Vuruş sırasındaki güç aktarımını sağlayan ve geliştiren torbaların arkasındaki duvar ve bunun oluşturduğu direnç mekanizmasıdır. Çoğu insanda yumruk ve tekme gücünü sınırlayan ve engelleyen vuruşlardaki ve vurş tekniklerindeki zayıflıktır. Eğer el ya da ayak vuruş sırasındaki gücün patlama şiddetine dayanamayacak zayıflıktaysa kişi darbe vurduğu sırada bileğini zedeleyebilir (hatta kırabilir). Bu nedenle Wing-Chun uygulayıcıları hem yumruklarını hem de yumruk güçlerini geliştirmek için pirinç torbalarıyla yapılan çalışmalara çok önem verirler.

Soru: Tahta adamın (Mook-Yan-Jong’un) Wing-Chun eğitimindeki yeri nedir?

Cevap: Tahta adam (darbelerin şiddeti dolayısıyla oluşabillecek hasarlar nedeniyle) gerçek bir partnerle geliştirilemeyecek çok çeşitli becerileri geliştirmeye yarayan özel bir çalışma aletidir. Gerçek bir çalışma partneriyle sınırlı ölçüde vuruş gücü kullanırken, tahta adam çalışmalarında vuruş gücünü geliştirebilmek ve kişinin sınırlarını farkedebilmesi imkanı vardır. Bunun yanısıra gücün rafine edilmesi, tekniklerin düzgünleştirilmesi, doğru merkez çizgi kullanımının oluşumu, ve doğru ayak teknikleri kullanımıyla rakibin pozisyonu kontrol altında tutulması becerileri geliştirilir.

Soru: Mook-Yan-Jong seti çalışması sırasında dikkat edilmesi gereken genel kurallar nelerdir?

Cevap: Bu form çalışılırken kişi tahta adamla temas refleksini geliştirecek dokunuş mesafesinde yakınlıkta çalışmalıdır. Bu tekniklerde ekonomi kullanımını geliştirecektir. Ayrıca çalışmalar sırasında bir teknikle takip eden teknik arasında doğal bir akış olmalıdır. Teknikler arasında durmak ve beklemek (kısa süre bile olsa) akışı durdurur ve Wing-Chun’un özünü meydana getiren beden mekaniğinin oluşmasına engel olur.

Soru: Mook-Yan-Jong üzerinde kişi tahta adama nasıl vuruşlar yapmalıdır?

Cevap: Pirinç torbalarında yapılan çalışmalar ardından geliştirilen vuruş teknikleri kişiye tahta adam üzerine (sert yüzeye) vuruşlar yapma imkanı verecektir. Aksi taktirde el ve ayaklarda travmalara neden olacağından vuruşların hafif şiddette yapılması daha doğrudur. Ancak ön eğitimleri tamamlanmış bir kişi için genel anlamda konuşmak gerekirse vuruş yaparken kişinin tekniği ve gücü tahta adamın içine yöneltilmelidir. Hem duruşumuz, hem mesafemiz hem de merkez çizgi uygulamalarımız manevra becerimiz olan ayak teknikleriyle koordinasyon halinde olmalıdır. Vuruşları yaparken tahta adamla olan açılara dikkat edilmeli ve geliştirilmesi gereken becerilere hizmet edecek doğru açılarda vuruş ve giriş çıkışlar yapılmasına özen gösterilmelidir.

Soru: Mook-Yan-Jong sadece belli bir dereceye ulaşılınca mı çalışılmalıdır?

Cevap: Tahta adam çalışmaları genellikle kısmen Biu-Jee’den önce ve geri kalan kısmı Biu-Jee formu sırasında ve sonrasında devam eder. Ancak çalışılan formun haricinde tahta adam üzerinde yapılan birçok farklı eğitim de mevcuttur. Sau-Bo ismiyle çalışılan el teknikleri seti ve diğer birçok el ve ayak teknikleri en temelden ileriye doğru tahta adam üzerinde yapılabilmektedir. Tahta adamın kazandıracağı his için temel eğitimler sırasında özellikle merkez çizgi ve dirsek açılarının geliştirilmesi adına çalışmalar mevcuttur. Öğrenilen tekniklerin uygulamasının yapıldığı tahta adam çalışmaları üst düzey becerileri geliştiren ve Wing-Chun için olmazsa olmazlardan en önemlisi sayılabilir.

Soru: Anlaşılıyor ki Mook-Yan-Jong fevkalade büyük bir öneme sahip. Öyleyse “tahta adam eğitimleri olmaksızın Wing-Chun çalışmak sistemin eksik öğrenilmesi anlamına gelir mi?

Cevap: Kesinlikle. Wing-Chun dünyasının şu ünlü sözü konunun önemini anlatmaya yeter sanırım: “Mook-Yan-Jong olmaksızın Wing-Chun çalışmak, bir altın madenine girip eli boş çıkmaktır”.

Soru: Sözü geçen iki alet dışında Wing-Chun sisteminde önemli olan başka aletler var mıdır?

Cevap: Evet. Diğer iki Wing-Chun çalışma aleti Kasnak ve Demir Bileziklerdir. Kasnak çalışmaları özellikle eller ve dirseklerdeki mesafe ve açı gelişimi için gereklidir. Aynı zamanda ayak teknikleriyle birlikte çalışılan kasnak teknikleri üst düzey Wing-Chun eğitimi için büyük önem taşımaktadır. Aynen tahta adam gibi klasik Wing-Chun eğitimine diğer Shaolin sistemlerinden giren kasnak çalışması Wing-Chun’a uyarlanarak bir kasnak formu geliştirilmiştir. Demir bilezikler güney Kung-Fu sistemlerinin neredeyse hepsinde yaygın biçimde kullanılan, güç ve sürat kazanımı adına kişiye çok şey kazandıran bir çalışma aletidir. Kollara takılan ağır bileziklerle yapılan eğitimler güçlü el tekniklerinin yoğun kullanıldığı güney Kung-Fu sistemlerinde çok etkin bir çalışma olarak karşımıza çıkar.

H) Wing-Chun ve Güç

Soru: Wing-Chun sistemi için güç ne kadar önemlidir?

Cevap: Güç kesinlikle her türlü hareket için esastır, ancak gücü nasıl anladığımızla ilgili sorunlar olabilir. Savaş sanatlarında güzel bir söz vardır: Güç değil, zerafet, Hırs değil sükunet, Rakip yok! Sen kimsin?. Bu sözden çok şey anlaşılacaktır ancak konumuzu ilgilendiren kısmına bakarsak sert ve kaba güçten ziyade ekonomik güç oluşumu ve kullanımı asıldır.

Soru: “Ekonomik güç” ifadesini kullandınız. Tekniklerinin çoğu yakın mesafe dövüşlerde kullanılacak özellikler taşıyan Wing-Chun uygulamalarında bu kısa mesafelerde ekonomik güç nasıl üretilir?

Cevap: Wing-Chun yıllar önce daha basit ve ekonomik dövüş teknikleri geliştirmek amacıyla çeşitli değişimler geçirmiştir. Bu temel düşünce üzerindeki ana çalışma yapısı Kim-Yeung-Ma duruşu ve Piramit prensibine dayalı duruş pozisyonları üzerine yapılandırılmıştır. Bu duruşlarda yapı yüksektir ancak yerçekimiyle ilişkili ağırlık merkezi aşağılardadır, bu da kişiye yüksek hareket ve manevra kabiliyeti kazandırmaktadır. O nedenle genel anlamda “Wing-Chun Piramit kavramı üzerine temellendirilmiştir” demek yanlış olmaz. Bu kavram kilitlemeli yapısal teoriyi ve gücün oluşmasına yardımcı olan [biri alt diğeri de üstte] iki piramit prensibini kullanır. Aşağı piramidin sivri ucu Dan-Tien veya karın bölgesine ulaşırken, piramidin tabanı ayaklardaki üçgen duruşu ile yapılandırılır. Alt piramit, tabanı omuzların oluşturduğu, sivri ucunun da duruşun ağırlık merkezinin yere direkt düşerek sağladığı bir içe dönül üst piramitle desteklenir. Bu yapıda dizler her iki piramidin uç noktalarında denge merkezi oluştururken oluşan şekil bir kum saatine benzetilebilir. Bu sayede Wing-Chun’un ekonomik gücü sadece basit dönüş hareketleriyle oluşturulabilir ve yönlendirilebilir. Dönerken her iki piramit de bir bütünün bağlantılı iki parçasıymış gibi döner; bu sırada kalçalar üst ve alt bedeni kilitler. Bu hareker iki huninin dönüşüne benzetilebilir: üst ve alt bedenin ayrı olarak aynı anda dönüşleri gibi. İki huninin kesişme noktası olan dizler oluşturulan gücü destekleyen ve yönlendiren merkezlerdir ve bu nedenledir ki Wing-Chun temel adımları ve duruşları sistemin en önemli çalışmaları olarak kabul edilirler. Bu sayede elde edilecek güç patlayıcı ve akıcı olacaktır ve bu gücü oluşturup yönlendirmek ancak gelişmiş duruş ve adımlarla mümkün olur. Bedeni döndürerek güç kolllara ve ellere iletilir. Bütün bunların neticesinde de “en minimum eforla maximum güç” elde edilir. Bu sayede Wing-Chun uygulayıcıları kısa mesafelerde çok etkin güçler oluşturabilmekte ve kullanabilmektedirler.

Soru: Wing-Chun niçin dizlerin duruş ve hareketlerine çok önem verir diye tekrar sorarsak kısaca ne söylenebilir?

Cevap: Bunun birçok nedeni vardır. Bunlardan en önemlisi içe dönük dizlerin merkezi eksen üzerindeki dönüşü kolaylaştırmasıdır. Wing-Chun sistemi bu fikrin üzerine yapılandırılmıştır. Ayrıca dizlerin birbirine yakın olması uyum içinde çalışmalarına imkan vermektedir – ki bu denge, manevra ve zamanlama için çok önemlidir.

Soru: Wing-Chun eğitimleri doğru dirsek pozisyonlarına ve hareketlerine de çok önem vermektedir. Bu da güç oluşumunda etken midir?

Cevap: Evet. Doğru dirsek pozisyonuna sahip olmak da ekonomik güç oluşumunda rol oynayan diğer bir unsurdur. Bu sayede doğru pozisyona sahip dirsekle kişi kullanacağı gücü yanlardan değil direk vuruş noktasının hemen arkasından alır ve yönlendirir. Bu da dirseği çoğu el tekniğinin ardındaki gerçek güç kaynağına dönüştürür.

Soru: Wing-Chun yumruklarının gücü nereden gelir?

Cevap: Wing-Chun curuş gücü bedendeki iç güçten gelir. Bir Wing-Chun yumruğu atılırken oluşan güç, kasların aşağı doğru oluşturdukları basınç hareketinden dolayı sıkışan gücün serbest kalmak için tekrar yukarı fırlamasıyla oluşur. Aşağı yönlenmiş güç gidecek bir nokta bulamadığından geriye doğru patlayıcı güç oluşturarak dirsekler ve dizlerin yardımıyla oluşturulur ve yönlendirilir. Oluşan güç kaslar ve eklem yerleri (ayak bilekleri, dizler, kalçalar, omuzlar, dirsekler ve el-bilekleri) aracılığıyla yukarı doğru yumruğa taşınır. Bu gücün takip ettiği yol boyunca gerçekleştirilen kasılma, sıkışma ve patlamalar eklemlerin doğru zaman ve dönüşü ile birleşerek “Wing-Chun Patlayıcı Gücü”nü oluşturur; ve ardından oluşan güç kaslarda oluşturulan ani rahatlamayla rakibin bedenine boşaltılır. Çalışmalar bu şekilde olduğu sürece gerçek etkin vuruşlar kazanılır.

Soru: Ağırlık çalışmak kişinin gücünü artırmaya yarar mı?

Cevap: Ağırlık çalışmak kişinin potansiyel gücünü artırmaya yarar, ancak birçok insan sahip oldukları gücü etkili bir şekilde kullanamaz. Bu durum özellikle kendi güçlerini kullanmayı bilmeyen başlangıç öğrencileri için geçerlidir. Kişilerin ilk önce sahip oldukları potansiyel gücü kullanabilmeyi öğrenmeleri gerekmektedir. Bu düşünceye hizmet eden çalışmalar başlangıç öğrencileri için ağırlık çalışmalarından çok daha gerekli ve önemlidir. İleri derece uygulayıcılar için ise biraz ağırlık çalışması yapmak faydalı olacaktır. Wing-Chun ve Kung-Fu sistemleri, ağırlık antrenmanlarını batılı düşüncedeki gibi değil, kişinin kendi ağırlığını kullanarak ve nefes egzersizleriyle desteklenen silahlı çalışmalarla yapmayı tavsiye eder. Bu nedenle sitiller arasında ağırlık çalışmaları farklılıklar gösterebilir.

Soru: Wing-Chun uygulayıcılara nasıl ağırlık çalışmaları tavsiye edilebilir?

Cevap: Wing-Chun’da ağırlık eğitimine vurgu yoktur. Bunun nedeni şudur: zaten tüm Wing-Chun formları ve eğitim müfredatında varolan diğer çalışmalar bedensel gelişime yönelik hareketler içermektedir. Bu tekniklerin çalışılmasıyla gerekli kasları yeterince eğitilmekte ve geliştirilmektedir. Ayrıca Wing-Chun sistemi hem kol hem de ayaklardaki kas ve tendonları kasıp-gevşetmeye önem vererek, gücün daha etkin bir şekilde oluşturulup aktarılabilmesini sağlayan çalışmalara ağırlık verir. Aşırı ağırlık çalışmasının kasları gererek kilitleyebildiği, kasılı kollar ve bacaklarla ekonomik ve hızlı teknikler üretilemeyeceği gerçeği savaş sanatları uzmanları tarafından kabul edilmektedir.

Soru: Esneklik ve gevşeklik kavramları Wing-Chun’un patlayıcı gücüyle nasıl bir ilişki içindedir?

Cevap: Patlayıcı güç oluşturmak ve bu gücü etkili bir şekilde açığa çıkarıp yönlendirmek için kişi hem esnekliğe hem de gevşekliğe ihtiyaç duyar. Patlayıcı Wing-Chun gücü “kemik eklem gücü” kavramına dayanmaktadır. Vuruş sırasında eklem yerlerindeki ani kıvrılma ve kilitlemelerle ve ardından gelen gevşemeyle gücün tamamının aktarılabilmesi mümkün kılınmaktadır. Gevşeme ve bir ölçüde esneme olmaksızın patlayıcı güç üretebilmek çok zordur.

Soru: Kol gücü tam olarak nasıl oluşmaktadır?

Cevap: Koldaki vuruş gücü, dirseğin itiş hareketi ve hız ve patlamayı üreten kasların kasılıp gevşeme hareketinden oluşur. Kaslar bir palanganın işleyiş sistemindeki gibi, bir kol bir tarafa doğru gererken diğerinin aksi yöndeki germe yapması şeklinde çalışır. Örneğin bisepsler ve trisepsler herhangi bir tekli kas hareketi için farklı yönlerde germe gevçeme işlemi yaparlar.

Soru: Kaslar niçin zıt yönlerde kasılma gevşeme işlemi gerçekleştirir?

Cevap: Bir palanga ancak her iki tarafta da bir çekiş gücü varsa çalışır. Aynı çalışma prensibi kaslar için de geçerlidir. Her kasın ayrı görevi vardır, ancak bu farklı görevler yerine getirildiğinde birlikte kolun hareketini sağlanmaktadır.

I) Wing-Chun ve Zamanlama

Soru: Dövüş kavramı içerisinde “zamanlama” ifadesiyle anlatılmak istenen nedir?

Cevap: Wing-Chun sistemi içinde zamanlama ifadesi dövüş sırasındaki kuralsız (düzensiz) ritimler anlamında kullanılmaktadır.

Soru: Wing-Chun eğitimleri ve gerçekçi uygulamalarında zamanlamanın kullanıldığı belirli durumlar ve teknikler var mıdır?

Cevap: Saldırı için dört zamanlama türü vardır; bunların en önemlisi “düzenli zamanlama”dır. Diğerleri de “zaman aralığı yakalamak, zamanlamayı bozmak, ve çifte zamanlama”dır.

Soru: Bu zamanlama teknikleri nasıl anlaşılmalıdır?

Cevap: Düzenli zamanlama iki hareket arasındaki saldırıyı ifade eder: rakibin bir hareketinin bitiminde ve bir sonraki hareketine başlayamadan teknik uygulanır. Zaman aralığı yakalamak bir saldırıyı başlatmak için kullanılır; yeni bir zaman aralığı ya doğrudan saldırıyla elde edilir ya da, eğer bir yumruk geliyorsa, blok ve karşı saldırı eş-zamanlı olarak uygulanır. Zamanlamayı bozmak ise rakip hareketini tamamlayamadan önce ona saldırmayı ifade eder. Bu zamanlama tekniğini uygulayabilmek için kişinin rakibinden daha hızlı olması gerekir. Çifte zamanlama ardışık iki saldırı ya da zamanlama tekniğini kullanmak anlamına gelir. Bu kategoride gecikmeli zamanlama şeklinde tanımlanabilecek bir başka teknik daha vardır.

Soru: Bu teknikler nasıl çalışılır ve geliştirilebilir?

Cevap: Bütün bu teknikler Chi-Sao ile öğrenilerek geliştirilebilir. Zamanlama becerisi ancak Dan-Chi-Sao’dan başlayarak en ileri Chi-Sao eğitimlerine uzanan önemli bir süreç sonunda elde edilebilir.

Soru: Bir Wing-Chun öğrencisi için bu zamanlama tekniklerini öğrenmek ve uygulamalarını geliştirmek ne derece önemlidir?

Cevap: Çok önemlidir, çünkü Wing-Chun sisteminde dövüş birinci unsur zamanlamadır.

Soru: Zamanlama süratten daha mı önemlidir?

Cevap: Zamanlama süratin temelini oluşturur. Eğer zamanlama doğruysa sürat de doğrudur. Ancak aksi durum her zaman doğru olmayabilir.

J) Wing-Chun Tekmeleri

Soru: Wing-Chun stilinin yüksek tekmeleri kullanmadığı doğru mudur?

Cevap: Genel anlamda konuşacak olursak, evet. Ancak bu sistemin yüksek tekmelere sahip olmadığı anlamına gelmez.

Soru: Wing-Chun’da niçin yüksek tekmeler kullanılmaz? Baş seviyesine tekme atmak yanlış mıdır?

Cevap: O derece yükseğe atılan bir tekme ciddi bir mesafe anlamına gelmektedir. Bu tür tekmeler gereksiz ve – çoğu zaman da – etkisizdir; özellikle de rakip yakın mesafedeyse. Bir yakın mesafe dövüş sanatı olan Wing-Chun temel prensiplerine ve genel mantığa aykırı bir uygulama olacaktır.

Soru: Wing-Chun çoğunlukla el tekniklerini kullanır demek yanlış mıdır öyleyse?

Cevap: Wing-Chun değişken ve duruma göre uyum sağlayan bir sistemdir: bir Wing-Chun uygulayıcısı uygun durumlarda ellerini, gerektiğinde de ayaklarını kullanacak şekilde eğitim alır. Fakat gerçek dövüş tecrübeleri edinmiş herhangi bir kişi şu gerçeği kabul edecektir ki gerçek bir kavgada yüksek tekmelerin kullanımı pek gerçekçi ve etkin değildir. Yakın mesafe dövüş ve savunmalarda el teknikleri daha uygulanabilir özellikler taşırlar. Bunun nedeni ellerin ayaklardan daha hızlı ve güvenli olması, ve rakibe daha kontrollü biçimde yakınlaşıp onu etkisiz kılmaya çok daha uygun olmasıdır. Ellerin ayaklara göre daha üstün ve kullanışlı oluşu özellikle çoklu rakiple mücadele sırasında farkedilecektir. Böyle durumlarda hızlı hareket edebilme becerisi hayati önem taşır. Bir tekme sırasında beden kısa bir süre de olsa bir süreliğine hareketsiz kalır. Bu da fevkalade tehlikelidir.

Soru: Bu tekme tekniklerinin gerçek dövüşlerde önemsiz ve gereksiz olduğu anlamına mı geliyor?

Cevap: Tabi ki hayır. Tekmeler bir dövüşte en az eller kadar önemlidir. Ancak uygulamaları ciddi bir zamanlama, sürat ve tecrübe gerektirir. Bu nedenle de kişi tekmeleri ne zaman ve nasıl kullanacağını çok iyi bilmelidir. Aksi taktirde kendisini tehlikeye atabilir.

Soru: Bunu biraz daha açabilir miyiz?

Cevap: Wing-Chun’da tekmeler genellikle ellere yardımcı olmak üzere kullanılırlar. Ve genellikle de kemer seviyesinin altındaki seviyedeki tekmeler tercih edilir. Bu sayede tekmelerin de hızlı ve kısa mesafeli - yani etkin olması sağlanır. Alt seviyeli tekmelerin bir başka avantajı da dengenin ve merkez çizginin muhafazasıdır. Diğer taraftan kişi elleri engellenmiş ya da yere düşmüşse tekmeler çok büyük önem kazanacaktır. Fakat Wing-Chun’da yüksek tekmeler genel anlamda eğitim amaçlı çalışılır. Alçak ya da yüksek olsun, tekmeler kullanıldıklarında ancak harika bir zamanlama ve mesafe ile el teknikleriyle uyum içinde iseler etkili olabilir. Bu şekilde ustaca kullanılan tekmeleri farketmek ve engellemek de kolay olmayacaktır. Bundan dolayıdır ki bazen Wing-Chun tekmelerine “görünmez tekmeler” [Mo-Ying-Gerk] denmektedir.

Soru: Ayak tekniklerinden çok el tekniklerinin kullanılmasının sağladığı başka avantajlar var mıdır?

Cevap: Evet. Daha hızlı olmalarının yanısıra, eller rakibin hareketlerini kontrol edebilmeye de imkan verir.

Soru: Ama bacaklar ellerden daha büyük güce sahip değil midir?

Cevap: Evet öyledir, ancak sahip olduğu güce rağmen bu gücü yönlendirme ve kullanımı açısından çok zor bir silahı mı yoksa hareket kabiliyetiyle size sağladığı kullanım kolaylığıyla kendinizi rahat hissettiren ve doğru kullanıldığında hem hızı hem de oluşacak etkin gücüyle daha pratik bir silahı mı kullanmak istersiniz?